Nationale Biodiversiteitsdag: vertaalslag van ambities naar praktijk |
|
|
|
|
 |
| 154 sec |
Van meten naar doen: biodiversiteit begint bij goed groenbeheer
Hoe zorg je ervoor dat biodiversiteit niet alleen op papier aandacht krijgt, maar ook daadwerkelijk verbetert? Die vraag stond centraal tijdens de Nationale Biodiversiteitsdag op vrijdag 6 november bij IPC Groene Ruimte in Arnhem.
| Luc Hoogenstein tijdens zijn presentatie |
De Nationale Biodiversiteitsdag werd georganiseerd door IPC Groene Ruimte en Koninklijke Vereniging Stadswerk. Onder het thema 'Van meten naar doen' kwamen beleidsmakers, groenbeheerders, ontwerpers en andere groenprofessionals bijeen om kennis en praktijkervaringen uit te wisselen. Bij de opening benadrukte Johan van Apeldoorn van IPC Groene Ruimte dat biodiversiteit steeds meer aandacht krijgt, maar dat andere sectoren, zoals bouw en infrastructuur, nog sterker betrokken moeten worden.
Van grasveld naar soortenrijke straat
Bioloog en natuurfotograaf Luc Hoogenstein nam de aanwezigen tijdens zijn openingslezing mee naar zijn eigen straat in Utrecht. Tijdens de coronaperiode begon hij daar met het onderzoeken van de biodiversiteit in zijn tuin en directe omgeving. Wat begon als een zoektocht naar duizend soorten, liet hem zien hoeveel natuur er zelfs op een klein oppervlak aanwezig kan zijn.
Hoogenstein vertelde ook hoe hij samen met buurtbewoners een stuk openbaar groen in zelfbeheer nam. Door anders te maaien en maaisel af te voeren, ontstond een bloemrijkere vegetatie waar insecten van profiteerden. Het groen hielp daarnaast ook mee aan de sociale cohesie in de buurt: buurtbewoners hielpen samen bij het onderhoud en kinderen kwamen bloemen plukken.
Dat ecologisch beheer nog niet altijd vanzelfsprekend is, bleek toen medewerkers van de gemeente Utrecht een deel van het zelfbeheerde groen alsnog maaiden. Volgens Hoogenstein gebeurde dit ondanks bestaande afspraken. De gemeente bood later excuses aan en liet medewerkers een cursus ecologisch groenbeheer volgen. Het voorval laat volgens Hoogenstein zien hoe lastig de overstap van traditioneel naar ecologisch groenbeheer in de praktijk kan zijn. Niet alleen de inrichting van het groen is belangrijk, maar ook de kennis van de mensen die het onderhouden.
|
|
Groen hielp mee aan de sociale cohesie in de buurt: buurtbewoners hielpen samen bij het onderhoud en kinderen kwamen bloemen plukken
| |
|
Basiskwaliteit Natuur als uitgangspunt
Hoe gemeenten biodiversiteit structureel kunnen verbeteren, kwam aan bod tijdens de workshop 'Basiskwaliteit Natuur: van ambitie naar praktijk'. Ariana Marchena van Deltaplan Biodiversiteitsbeheer lichtte het concept Basiskwaliteit Natuur (BKN) toe. Daarbij gaat het niet alleen om het tellen van soorten, maar vooral om het verbeteren van de omstandigheden waarin planten en dieren kunnen leven. Daarvoor rust BKN op drie pijlers: de kwaliteit van bodem en water, de inrichting van het landschap en het beheer. Daarbij spelen onder meer voedsel, schuilplaatsen, variatie in beplanting en verbindingen tussen leefgebieden een rol.Het uitgangspunt is om buiten beschermde natuurgebieden overal een minimale natuurkwaliteit te bereiken. Waar meer mogelijk is, kan de ambitie hoger liggen. Welke maatregelen nodig zijn, verschilt per gebied. Een dichtbebouwde woonwijk vraagt immers om een andere aanpak dan een groenere stadsrand.
Leeuwarden brengt natuurkwaliteit per buurt in beeld
Een voorbeeld in de praktijk is de gemeente Leeuwarden, waarbij Eddy Schabbink liet zien hoe de gemeente BKN probeert toe te passen. Leeuwarden wil de natuurkwaliteit in 84 buurten in beeld brengen. Daarbij wordt gekeken naar zowel de hoeveelheid groen als de kwaliteit ervan. De gemeente werkt aan een nulmeting en een dashboard waarmee per buurt zichtbaar wordt welke omstandigheden voldoen en waar verbetering nodig is. Op het moment van de workshop waren drie buurten in beeld gebracht. De resultaten moeten helpen om gerichter maatregelen te nemen.
'Basiskwaliteit Natuur is geen wettelijke verplichting op zichzelf,' benadrukt Schabbink. 'Maar een methode om biodiversiteitsdoelen te bereiken.' Volgens hem is het daarom belangrijk om die doelen vast te leggen in de gemeentelijke omgevingsvisie en vervolgens te vertalen naar uitvoeringsprogramma's en beheer.
Ook monitoring blijft nodig. Want betere omstandigheden voor planten en dieren betekenen niet automatisch dat de gewenste soorten meteen terugkeren. Leeuwarden wil daarom ook volgen of de biodiversiteit daadwerkelijk toeneemt.
|
|
'Basiskwaliteit Natuur is geen wettelijke verplichting op zichzelf, maar een methode om biodiversiteitsdoelen te bereiken'
| |
|
Anders beheren vraagt andere werkwijze
De workshop maakt duidelijk dat de grootste uitdaging niet alleen in het verzamelen van gegevens zit. Ook de uitvoering vraagt om veranderingen. Schabbink pleitte voor 'transitiebeheerders': groenbeheerders die begrijpen waarom het traditionele beheer moet veranderen en weten hoe zij dat in de praktijk kunnen aanpakken. Aan de hand van praktijkvoorbeelden bespraken deelnemers welke maatregelen mogelijk zijn. Denk aan gefaseerd maaien, meer variatie in beplanting, het laten liggen van blad en het natuurlijker inrichten van oevers. Niet iedere maatregel vraagt om een volledige herinrichting. Soms kan een aanpassing van het bestaande beheer al verschil maken.
Tegelijkertijd wees Schabbink op het belang van samenwerking binnen gemeenten. Groenbeheer, stedenbouw, gebiedsontwikkeling en andere afdelingen moeten dezelfde uitgangspunten hanteren. Ook communicatie met bewoners is belangrijk, omdat ecologisch beheerd groen niet altijd aansluit bij het vertrouwde beeld van een nette openbare ruimte.
| Vereniging Stadswerk Nede... | |
| |
| LOGIN
met je e-mailadres om te reageren.
|
|
|
| Er zijn nog geen reacties. |
|
