Klimaatadaptatie dwingt groensector tot slimmere keuzes in tuinontwerp |
|
|
|
|
| Arno Peeters,
vrijdag 9 oktober 2026 |
 |
| 127 sec |
Nederlandse gemeenten stellen steeds strengere eisen aan de inrichting van tuinen en buitenruimtes. Sinds de invoering van de Omgevingswet op 1 januari 2024 beschikken lokale overheden over ruimere instrumenten om verharding in particuliere tuinen te reguleren. Voor groenprofessionals verandert dat de aard van opdrachten en de verwachtingen van opdrachtgevers.
De druk op particuliere tuinen neemt toe doordat steden worstelen met wateroverlast, hittestress en langdurige droogte. Operatie Steenbreek wijst al sinds 2015 op de gevolgen van dichtbetegelde tuinen voor de leefomgeving. Wat begon als bewustwordingscampagne is inmiddels uitgegroeid tot een breed gedragen beweging die concreet doorwerkt in gemeentelijk beleid.
Toch verdwijnt verharding niet volledig uit de tuin. Veel huiseigenaren willen een terras of pad behouden en zoeken naar manieren om tegels buiten leggen te combineren met meer groen. De uitdaging zit in de balans tussen functionele bestrating en klimaatbestendige beplanting, en precies daar ligt een groeiende rol voor de groensector.
Wat de Omgevingswet verandert voor tuinverharding
De Omgevingswet bundelt tientallen eerdere wetten en regelingen op het gebied van ruimte, milieu en water in een enkel kader. Gemeenten kunnen via hun omgevingsplan nu specifiekere regels stellen over het percentage verharding op particulier terrein. Enkele gemeenten passen dit al toe bij nieuwbouwwijken, waar maximale verhardingspercentages worden opgenomen in de planregels.
Bij bestaande tuinen is directe handhaving vooralsnog minder gebruikelijk, maar de richting is onmiskenbaar. Subsidies voor het verwijderen van tegels bestaan in tientallen gemeenten door het hele land, vaak gekoppeld aan lokale tegelwipacties. Het jaarlijkse NK Tegelwippen, waarbij gemeenten onderling strijden om de meeste verwijderde tegels, heeft in de afgelopen edities miljoenen tegels uit Nederlandse tuinen laten verdwijnen.
Groenprofessionals als klimaatadviseur
Hoveniers en groenvoorzieners worden steeds vaker gevraagd om niet alleen te planten, maar ook mee te denken over waterberging en hittereductie. Opdrachtgevers verwachten dat een tuinontwerp rekening houdt met de infiltratie van regenwater in de bodem. Dat vraagt om kennis van waterdoorlatende bestrating, wadi's en slimme afwateringsoplossingen.
De combinatie van harde en zachte materialen wordt daarmee een kerncompetentie in het vak. Wanneer een klant buitentegels wil leggen voor een terras, kan de groenprofessional adviseren over open voegen, waterdoorlatende materialen of een groter aandeel beplanting rondom de verharding. Die adviesrol versterkt de positie van de hoveniers in het totaalproject en rechtvaardigt een hogere marge op het ontwerptraject.
Particulieren orienteren zich daarbij steeds vaker vooraf online. Bij een outlet als tegelsinhuis.nl vinden zij een breed assortiment buitentegels in uiteenlopende formaten en stijlen. Voor hoveniers biedt die toegankelijkheid een praktisch voordeel: klanten komen met concretere wensen aan tafel, wat het adviesgesprek versnelt.
Waterdoorlatende verharding wint terrein
Waterdoorlatende bestrating is een van de snelst groeiende segmenten in de buitenruimtemarkt. Tegels met verbrede voegen of poreuze steensoorten laten regenwater direct in de bodem zakken, wat de belasting op het gemeentelijk riool vermindert. Voor groenprofessionals sluit dit naadloos aan bij de klimaatdoelen die veel gemeenten inmiddels formuleren in hun omgevingsvisies.
Niet elke waterdoorlatende oplossing presteert hetzelfde. Het type ondergrond, de lokale grondwaterstand en de verwachte belasting bepalen welk systeem geschikt is. Een drukbereden oprit in kleigrond stelt fundamenteel andere eisen dan een sierterras op zandbodem in de achtertuin.
De verhouding tussen steen en groen opnieuw bepalen
De boodschap vanuit beleidsmakers is niet dat alle tegels per direct uit de tuin moeten. Het draait om een bewustere verhouding tussen verhard en onverhard oppervlak. In de communicatie van diverse gemeenten komt de vuistregel terug dat maximaal de helft van een tuin verhard zou moeten zijn, al verschilt de exacte norm per gemeente.
Groenprofessionals die actief zijn op vakplatforms zoals Stad + Groen merken dat integrale tuinkennis steeds meer gewicht krijgt. Wie materiaalkennis, watermanagement en beplantingsplannen kan samenbrengen in een enkel ontwerp, onderscheidt zich van collega's die zich beperken tot alleen het groen. De markt beweegt richting totaaloplossingen, en de professionals die daarin meebewegen pakken de meest interessante opdrachten op.
Deze ingezonden mededeling valt buiten de redactionele verantwoordelijkheid van Stad + Groen.
| LOGIN
met je e-mailadres om te reageren.
|
|
|
| Er zijn nog geen reacties. |
|
