Droogte kost steden geld, maar niemand weet hoeveel |
|
|
|
|
 |
| 136 sec |
Onderzoekers signaleren groot kennishiaat rond schade aan stedelijk groen, infrastructuur en leefomgeving
Hoeveel schade veroorzaakt droogte in een stad? Op die vraag is verrassend weinig antwoord te geven. Terwijl gemeenten investeren in klimaatadaptatie, vergroening en waterberging, ontbreekt nog altijd een goed beeld van de economische en maatschappelijke gevolgen van droogte in stedelijk gebied. Onderzoekers van de Vrije Universiteit Amsterdam noemen dat een belangrijk kennishiaat.
| Bodemverzakkingen door droogte en een daardoor lage grondwaterstand, beeld ter illustratie |
Droogte wordt vaak bekeken vanuit de landbouw. Daar zijn opbrengstverliezen relatief goed zichtbaar en meetbaar. Over de gevolgen voor steden is veel minder bekend. Volgens onderzoekers ontbreekt het niet alleen aan kennis over de directe schade, maar ook over de bredere effecten die droogte in gang kan zetten.
Het probleem zit niet alleen in dorre bomen
Droogte raakt veel meer dan alleen het stedelijk groen. Langdurig watertekort kan leiden tot verzwakte bomen, hogere beheerkosten, waterkwaliteitsproblemen en schade aan infrastructuur. Ook kunnen effecten elkaar versterken. Onderzoekers spreken dan van cascade-effecten: een reeks gevolgen die elkaar opvolgen en versterken.
Een verzwakte bomenstructuur kan bijvoorbeeld leiden tot minder schaduw en meer hittestress in wijken. Lagere grondwaterstanden kunnen bodemdaling en schade aan infrastructuur veroorzaken. Zulke effecten worden meestal afzonderlijk geregistreerd, waardoor een totaalbeeld ontbreekt.
|
|
Droogte raakt veel meer dan alleen het stedelijk groen
| |
|
Een blinde vlek voor gemeenten
Juist dat gebrek aan inzicht maakt het lastig om investeringen af te wegen. Gemeenten geven steeds meer geld uit aan klimaatadaptieve maatregelen, maar kunnen vaak niet goed onderbouwen welke schade daarmee wordt voorkomen.
Volgens de onderzoekers is meer kennis nodig over zowel economische schade als niet-economische schade. Denk daarbij aan verlies van biodiversiteit, afname van leefkwaliteit, verminderde recreatieve waarde van groen en effecten op gezondheid en welzijn. Dergelijke gevolgen zijn moeilijk in geld uit te drukken, maar kunnen wel grote maatschappelijke impact hebben.
|
|
We weten veel over droogteschade op het land, maar veel minder over droogteschade in de stad
| |
|
Droogte wordt een stedelijk vraagstuk
De oproep komt op een moment dat droogte steeds vaker wordt genoemd als een van de grootste klimaatrisico's voor Nederland. Internationale onderzoeken laten zien dat de economische en maatschappelijke kosten van droogte blijven oplopen en dat de gevolgen zich uitstrekken tot ver buiten landbouw en natuur.
Voor gemeenten ligt daar volgens de onderzoekers een belangrijke uitdaging. Om steden weerbaarder te maken tegen droogte is niet alleen meer groen en waterberging nodig, maar ook beter inzicht in de schade die droogte veroorzaakt en de kosten die daarmee kunnen worden voorkomen.
|
|
Als we de schade niet kunnen meten, is het lastig om te bepalen welke maatregelen het meeste opleveren
| |
|
 | | Hilde Niezen, Directeur-bestuurder Stichting RIONED (Beeld via: RIONED) |
|
|
Gemeenten zien het probleem groeien
Dat droogte voor gemeenten steeds belangrijker wordt, blijkt ook uit cijfers van Stichting RIONED. Volgens directeur-bestuurder Hilde Niezen heeft 62 procent van de gemeenten inmiddels beleid opgesteld rond droogte als onderdeel van klimaatadaptatie. Ook worden steeds meer infiltratievoorzieningen aangelegd om regenwater vast te houden en de sponswerking van de bodem te vergroten. In Nederland liggen inmiddels meer dan 2.500 van deze voorzieningen.
Ook het aantal meldingen van schade door lage grondwaterstanden neemt toe (zie grafiek). Of die stijging het gevolg is van meer schade of van een grotere bewustwording bij inwoners en gemeenten, is volgens Niezen niet vast te stellen.
Juist die combinatie is opvallend: gemeenten investeren steeds meer in maatregelen tegen droogte en registreren ook vaker schade, maar hoeveel schade die maatregelen daadwerkelijk voorkomen, is nog nauwelijks bekend.
|
Droogte staat hoger op de gemeentelijke agenda
Grafiek 1: Aantal meldingen van schade door lage grondwaterstanden verdrievoudigde tussen 2021 en 2023. Bron: Monitor gemeentelijke watertaken, Stichting RIONED
Grafiek 2: 62 procent van de gemeenten heeft beleid opgesteld om droogte tegen te gaan. Bron: Monitor gemeentelijke watertaken, Stichting RIONED
|
Wat we wél weten: funderingsschade kost tientallen miljarden
Voor funderingsschade bestaat al een veel beter beeld van de omvang dan voor andere vormen van droogteschade. Volgens de Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli) hebben ongeveer 425.000 gebouwen nu of binnen afzienbare tijd te maken met funderingsproblemen. De totale herstelopgave wordt geschat op circa 54 miljard euro.
Volgens de Rli groeit het probleem door klimaatverandering en lage grondwaterstanden uit tot een maatschappelijk vraagstuk dat verder reikt dan individuele woningeigenaren. Schade aan funderingen heeft ook gevolgen voor de openbare ruimte, infrastructuur en de leefbaarheid van buurten. Juist dat maakt funderingsschade een voorbeeld van de bredere maatschappelijke kosten van droogte die volgens de onderzoekers van de Vrije Universiteit voor een groot deel nog buiten beeld blijven.
Lees het rapport 'Goed gefundeerd: advies om te komen tot een nationale aanpak van funderingsproblematiek' (februari 2024).
|
| Vrije Universiteit Amster... | |
| |
| LOGIN
met je e-mailadres om te reageren.
|
|
|
| Er zijn nog geen reacties. |
|
