Selectie op flooding-tolerantie en toepassing in stedelijk groen |
|
|
|
|
 |
| 171 sec |
Gras in tijden van wateroverlast
Extreme neerslag en langdurige droogte komen steeds vaker voor in ons land. Voor de inrichting van de openbare ruimte betekent dit dat groen meerdere functies tegelijk moet vervullen. Gras speelt daarin ook een rol. Het wordt nog vaak toegepast als gebruiksoppervlak en daar is het ook uitstekend geschikt voor. Maar daarnaast wordt gras ook steeds vaker ingezet om wateroverlast en droogte beter op te vangen.
| Een wadi met EUROGRASS Campino |
Binnen de veredeling van graszaden speelt flooding-tolerantie daarom een steeds grotere rol: het vermogen van gras om tijdelijke overstroming te doorstaan én daarna te herstellen. Volgens Steven Wiersema, verantwoordelijk voor sales en productontwikkeling van recreatiegrassen bij DSV Zaden Nederland, is die ontwikkeling direct terug te zien in de vraag naar graszaden.
Tijdelijk onder water
Van flooding is sprake wanneer gras gedurende meerdere dagen tot weken onder water staat. Bij DSV worden proeven uitgevoerd om de weerbaarheid van het gras te testen. Wiersema legt uit hoe zulke proeven verlopen: 'We zetten verschillende grassoorten bewust onder water, bijvoorbeeld 7, 14 of 28 dagen. Daarmee bootsen we tijdelijke overstroming na. In die periode krijgt het gras te maken met zuurstofgebrek in de bodem, wat vooral de wortels aantast.'
'Na afloop van de test kijken we welke soorten de proef hebben overleefd en, minstens zo belangrijk, hoe snel ze daarna weer herstellen.' Voor de proeven worden zowel kansrijke soorten zoals rietzwenk ingezet als soorten die minder goed tegen natte omstandigheden kunnen. Soms levert dit verrassende resultaten op, bijvoorbeeld als een grassoort sterker blijkt te zijn dan gedacht.
|
|
Van flooding is sprake wanneer gras gedurende meerdere dagen tot weken onder water staat
| |
|
Veredeling met lange horizon
Binnen het veredelingsprogramma van DSV wordt gericht geselecteerd op flooding-tolerantie. Alleen rassen die goed scoren, worden verder ontwikkeld. Volgens Wiersema vraagt dit om een langetermijnvisie. 'In de veredeling denk je tien tot vijftien jaar vooruit. Je ontwikkelt rassen voor de omstandigheden die eraan komen.'
Om sneller te kunnen schakelen, wordt naast veredeling ook onderzoek gedaan naar eigenschappen van bestaande soorten en rassen die op dit punt nog niet volledig in beeld zijn, maar wel van belang kunnen zijn voor toekomstige toepassingen. Flooding-tolerantie kan daarbij niet los gezien worden van andere eigenschappen. 'Je kijkt altijd naar een combinatie van factoren, zoals droogtebestendigheid en ziekteresistentie. Het moet uiteindelijk in de praktijk werken', aldus Wiersema.
 | | Steven Wiersema |
|
|
Wadi's, parkeerplekken en groenstroken
In die praktijk worden flooding-tolerante grassoorten vooral toegepast op plekken waar water tijdelijk wordt opgevangen, zoals grasvelden en bermen in de openbare ruimte. Wadi's zijn daar een duidelijk voorbeeld van. Deze worden steeds vaker aangelegd in woonwijken om piekbuien op te vangen en water vertraagd af te voeren.
Volgens Wiersema gaat het daarbij niet altijd om aparte voorzieningen. 'Een wadi kan ook gewoon onderdeel zijn van een grasveld of een groenstrook in de wijk', geeft hij aan. 'Ze worden steeds vaker geïntegreerd in het bestaande groen.'
|
|
Binnen de veredeling van graszaden speelt flooding-tolerantie een steeds grotere rol
| |
|
Die integratie vraagt om andere keuzes in ontwerp en beheer. Gemeenten kijken daarbij naar de combinatie van wateropvang, gebruik en onderhoud. Gras in een wadi moet bestand zijn tegen wisselende omstandigheden, maar ook beheersbaar blijven. Dat betekent vaak extensiever beheer, met minder maaibeurten en meer ruimte voor variatie in de vegetatie.
Daarnaast neemt de vraag naar groene parkeerplaatsen toe. Hierbij wordt verharding deels vervangen door gras, zodat water kan infiltreren en hittestress wordt beperkt. Ook hier maken gemeenten en opdrachtgevers bewuste keuzes: de verharding moet functioneel blijven, maar tegelijk bijdragen aan klimaatadaptatie. Volgens Wiersema vraagt dat om specifieke mengsels, waarin soorten als rietzwenk een belangrijke rol spelen. 'Voor dit soort toepassingen heb je mengsels nodig die niet alleen tegen water kunnen, maar ook tegen belasting.'
 | | Het 'flood experiment' |
|
|
Climate Smart-label als keuzehulp
DSV introduceerde in 2025 het Climate Smart-label, waarmee grasrassen worden beoordeeld op hun prestaties onder verschillende klimaatomstandigheden. Daarbij wordt gekeken naar klimaateigenschappen als droogtetolerantie, herstelvermogen na wateroverlast en ziekteresistentie. Volgens Wiersema is dat nodig, omdat de praktijk complexer wordt. Extremen wisselen elkaar af en functies stapelen zich op. Een grasstrook moet water kunnen verwerken, beloopbaar blijven en er representatief uitzien.
|
|
'Voor dit soort toepassingen heb je mengsels nodig die niet alleen tegen water kunnen, maar ook tegen belasting'
| |
|
Bij Climate Smart gaat het ook om biodiversiteit. Wiersema: 'Dat zit niet alleen in de soortenkeuze, maar ook in hoe een grasmat zich ontwikkelt. Mengsels met een meer open structuur of met een combinatie van kruiden kunnen bijdragen aan een grotere variatie in beplanting. Daarmee neemt de ecologische waarde ervan toe, zeker in extensiever beheerde situaties.'
'Opdrachtgevers als gemeenten maken die afweging steeds vaker', gaat Wiersema verder. 'Waar vroeger vooral werd gekeken naar gebruik en uitstraling, speelt nu ook de vraag mee op welke manier een grasoppervlak bijdraagt aan waterbeheer en biodiversiteit.' Voor opdrachtgevers zoals gemeenten biedt het Climate Smart-label houvast bij het maken van keuzes. Zij bepalen uiteindelijk welk mengsel wordt toegepast in de openbare ruimte, bijvoorbeeld voor een wadi, berm of parkeerplaats.
Mengsel voor extreme omstandigheden
Een voorbeeld van een mengsel dat inspeelt op weersextremen is EUROGRASS Campino. Dit mengsel bestaat voor 80 procent uit diep wortelend rietzwenk, aangevuld met Engels raaigras en veldbeemdgras. De diepe beworteling draagt bij aan de droogtetolerantie, terwijl het mengsel ook geschikt is voor gebruik op plaatsen waar tijdelijk water blijft staan, zoals in wadi's.
|
| LOGIN
met je e-mailadres om te reageren.
|
|
|
| Er zijn nog geen reacties. |
|
