Bodem in Nederland zakt meer dan verwacht

NIEUWS

Guus van Rijswijck, dinsdag 20 november 2018

105 sec

De bodem in Nederland zakt meer dan verwacht. Vooral in het westen is dit het geval, blijkt uit gegevens van de nieuwe Bodemdalingskaart Nederland, die deze week op verschillende plaatsen wordt gepresenteerd.

Vooral in de veen- en kleigebieden in het westen van het land is deze bodemdaling nu duidelijk meetbaar en merkbaar de afgelopen zomer, met tientallen huizen die scheuren en verzakkingen vertoonden door de droogte. Klimaatverandering lijkt een grote rol te spelen bij deze versnelde bodemdaling. Door de relatief warme zomers drogen veenbodems meer uit, waardoor een snellere bodemdaling optreed. Dit is een onomkeerbaar proces: het veen oxideert, waardoor er bovendien ook meer Co2 vrijkomt in de atmosfeer.

Nieuwe satellietmetingen
Een team van onderzoekers onder leiding van professor Ramon Hanssen (NCG / TU Delft) heeft drie verschillende soorten meetdata verwerkt in het onderliggende model: satelliet-radars, GPS en zwaartekrachtmetingen. Deze gegevens zijn verwerkt tot een interactieve kaart in de publiek toegankelijke website. Omdat de kaart naast de verschillende grondsoorten in Nederland ook de locatie van olie- of gasvelden laat zien, is goed te zien wat de oorzaak is van de waargenomen bodemdaling. De kaart wordt actueel gehouden met de nieuwe satellietmetingen die dagelijks beschikbaar komen. Hierdoor kan bijvoorbeeld worden bijgehouden of de bodemdaling afneemt bij verminderde gaswinning in Groningen.

Serieus probleem
Het beeld dat uit de kaart ontstaat geeft volgens Hanssen de ernst van het probleem van bodemdaling in Nederland goed aan: 'Als de bodemdaling doorzet in het huidige tempo, betekent dat misschien wel het einde van het karakteristieke Nederlandse landschap met weides, koeien en molens, of een enorme schade aan de historische binnensteden'. Een schade die volgens het Planbureau voor de Leefomgeving (p.8) kan oplopen tot 22 miljard euro in 2050.

Ondiepe bodemdaling
Met de kaart hebben de onderzoekers voor het eerst onderscheid kunnen maken tussen de diepe oorzaken van bodemdaling, zoals gaswinning, en de effecten in de bovenste paar meter. Dat laatste kon tot nu toe niet direct gemeten worden, aldus de onderzoekers. Het blijkt dat die 'ondiepe' bodemdaling op verschillende plekken in Nederland zelfs groter is dan die door de bekende, diepe oorzaken. Klimaatverandering lijkt een grote rol te spelen bij deze versnelde bodemdaling. Door de relatief warme zomers drogen veenbodems meer uit, waardoor een snellere bodemdaling optreed. Dit is een onomkeerbaar proces: het veen oxideert, waardoor er bovendien ook meer CO2 vrijkomt in de atmosfeer.

Effectiever beheer
De mogelijkheid om dit nu goed te kunnen meten is goed nieuws, aldus de onderzoekers. Waterschappen kunnen deze metingen gebruiken om effectiever om te gaan met hun peilbeheer, door bijvoorbeeld beter te anticiperen op periodes van droogte.

Verschillende partijen betrokken
Het project bodemdalingskaart.nl is een initiatief van het Nederlands Centrum voor Geodesie en Geo-Informatica (NCG), dezelfde organisatie die de NAP-metingen van Nederland initieerde, het eerste continue GPS-netwerk van Nederland heeft ontworpen, en die aan de wieg stond van het actuele hoogtemodel van Nederland (AHN). Verschillende universiteiten, kennisinstituten en bedrijven dragen bij aan het resultaat: TU Delft, KNMI, Hogeschool Utrecht, Universiteit Twente, SkyGeo, en 06-GPS.

De nieuwe Bodemdalingskaart Nederland wordt deze week gepresenteerd door het Nederlands Centrum voor Geodesie en Geo-Informatica (NCG), vandaag tijdens Geobuzz in Den Bosch en op donderdag 22 november tijdens het Veenomeen in Zaandam.

REACTIES

Er zijn nog geen reacties.

tip de redactie